Dla budynków komercyjnych, takich jak magazyny, szkoły, biura czy centra handlowe najczęściej wybieraną konstrukcją dachową jest dach płaski.
Dachy płaskie, wbrew temu, co sugeruje ich nazwa, wcale płaskie nie są. Mają niewielki spadek, który ułatwia odprowadzanie wody. To nieznaczne nachylenie ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania gromadzenia się wody i utrzymywania stabilnej konstrukcji dachu. Kształt dachu nie wystarczy jednak, aby chronić budynek komercyjny przed uszkodzeniami powodowanymi przez wodę. Niezbędne jest zastosowanie skutecznego odwodnienia.
Funkcja i znaczenie odwodnienia na dachach płaskich.
Podstawową funkcją dachu jest ochrona budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Na dużej, płaskiej powierzchni zbiera się woda deszczowa, która musi być szybko i bezpiecznie odprowadzana przez system odwadniający. Podczas gdy dachy spadziste mogą polegać wyłącznie na grawitacji, w przypadku dachów płaskich typowy system rynien grawitacyjnych nie wystarczy. Duże dachy komercyjne muszą być wyposażone we wpusty dachowe odprowadzające wodę do systemu wewnętrznego.
Architekci projektujący dachy komercyjne biorą pod uwagę ciężar wody, która będzie gromadzić się podczas opadów deszczu. Obciążenie to jest szczególnie duże w sąsiedztwie wpustów dachowych. Woda może być tam wyjątkowo ciężka, zwłaszcza, gdy odpływy są zablokowane przez zanieczyszczenia.
Nadmiernie gromadząca się woda może przeciążyć nośność dachu, a nawet doprowadzić do zarwania konstrukcji. Może się tak zdarzyć, jeśli deszczówka nie spływa wystarczająco szybko i tworzą się zatory wodne. Pomocne może być wtedy odwodnienie awaryjne.
Podobnie jak w przypadku odpływu zapasowego w wannie, przelewy awaryjne umieszczane są powyżej odpływów głównych. Jeśli wewnętrzne wpusty pionowe nie są w stanie odprowadzić deszczówki wystarczająco szybko, poziom wody podnosi się do wysokości odpływów awaryjnych i woda znajduje bezpieczne ujście poza powierzchnię dachu.
Zalegająca woda na dachu może być przyczyną uciążliwych problemów.
Ptaki
Dachy budynków są częstym schronieniem oraz miejscem lęgowym dla ptaków. Dodatkową zachętą dla niechcianych lokatorów jest stojąca woda. Ptaki mogą powodować wiele szkód, wiec jeśli chcesz wyeliminować problem gniazdowania na dachu, zainwestuj w efektywne wpusty dachowe.
Komary
Małe zbiorniki stojącej wody są siedliskiem komarów. Jeśli na dachu gromadzi się woda, populacja tych uciążliwych owadów będzie rosnąć, co może być irytującym problemem dla mieszkańców i użytkowników budynku.
Rośliny
Wilgotne podłoże jest doskonałym środowiskiem rozwoju roślin i glonów. Ich obecność może utrudniać czyszczenie wpustów dachowych i przyczyniać się do powstawania zatorów.
Grzyby
Jedną z przyczyn degradacji materiałów dachowych jest obecność grzybów. Wilgotne warunki sprzyjają ich rozwojowi, więc powinniśmy robić wszystko, aby osuszać powierzchnię dachu i zapobiegać ekspansji grzybów.
Zużycie materiałów dachowych
Stojąca woda sprzyja przyspieszonej degradacji membrany dachowej. Nieefektywne osuszanie dachu jest równoznaczne z niestosowaniem się do zaleceń producenta materiału hydroizolacyjnego, a tym samym może być przyczyną unieważnienia gwarancji producenta i generowania nieprzewidzianych kosztów.
Prawidłowo wykonany system odwodnienia powinien całkowicie osuszyć dach w ciągu jednego lub dwóch dni od zakończenia opadów deszczu. Jeśli po tym czasie na dachu nadal gromadzi się woda, należy sprawdzić, co jest przyczyną obniżonej efektywności. Prawdziwym utrapieniem może być powstawanie szczelin, przez które woda dociera do miejsc, do których normalnie by nie dotarła. Skala uszkodzeń może być wówczas ogromna.
Systemy odwadniające dla dachów komercyjnych
Mając świadomość zagrożeń związanych z niewłaściwym odprowadzaniem wody, możemy przyjrzeć się systemom odwodnienia płaskich dachów komercyjnych.
Odwodnienie grawitacyjne
System odwodnienia grawitacyjnego opiera się na naturalnym przepływie wody z dachu na ziemię. W przypadku komercyjnych dachów płaskich wpust dachowy umiejscowiony jest na środku połaci dachowej. Odpływ taki przypomina otwór w brodziku prysznicowym i pełni dokładnie taką samą funkcję. W obu przypadkach woda spływa w kierunku otworu, a grawitacja wciąga ją do odpływu.
Deszcz padający na dach mniejszego budynku mieszkalnego zbiera się w rynnach i rurach spustowych. Wszystkie te elementy znajdują się na zewnątrz budynku. System odwodnienia w budynku komercyjnym wymaga natomiast rur wewnętrznych podłączonych do wpustu dachowego. Ta różnica sprawia, że usuwanie wody z dachów wielkopowierzchniowych jest bardziej skomplikowane.
Systemy odwodnienia grawitacyjnego zalecane są tylko w przypadku płaskich lub lekko nachylonych dachów komercyjnych, których powierzchnia na jeden punkt odwodnienia jest mniejsza niż 150 m². W przypadku większych dachów użycie wyłącznie systemu grawitacyjnego może być niewystarczające. Te dachy korzystają z systemu odwodnienia syfonowego.
Odwodnienie syfonowe
W metodzie syfonowej wpusty wyposażone są w przegrody, które zapobiegają przedostawaniu się powietrza do systemu. W rezultacie ciśnienie w rurach jest niższe niż w środowisku zewnętrznym. Woda wpływająca do odpływu wciągana jest szybciej, niż gdyby działała sama grawitacja. System odwodnienia syfonowego charakteryzuje się większą prędkością przepływu wody niż system odwodnienia grawitacyjnego.
Tego typu rozwiązania stosowane są na dachach o powierzchni co najmniej 150 m². Są to najczęściej centra handlowe, fabryki, magazyny czy hale lotniskowe. Zaprojektowanie efektywnego systemu odwodnienia może być tu dużym wyzwaniem dla architektów, dlatego, aby odprowadzić wodę z dużego dachu tak szybko, jak to możliwe, projektanci często decydują się na zastosowanie systemu podciśnieniowego.
Zarówno system grawitacyjny jak i podciśnieniowy mają podobne komponenty. Aby podejmować najlepsze decyzje dotyczące prac serwisowych, dobrze jest mieć pojęcie na temat części składowych układu odprowadzającego wodę z dachu.
Wpust dachowy
Wpust dachowy jest punktem odpływowym, który może być ulokowany w dowolnym miejscu na dachu. Jeśli zaobserwujemy, że woda zbiera się w pewnym określonym obszarze, dobrym rozwiązaniem jest zainstalowanie wpustu właśnie tam. Największą efektywność osiągają wpusty zamontowane na dachach nachylonych. W takich warunkach woda jest kierowana prosto do punktu odpływowego. Odwodnienie wewnętrzne uzupełniane jest często odpływami zlokalizowanymi na krawędzi dachu.
Wpust dachowy składa się z kilku komponentów:
Kratka zabezpieczająca zamocowana na wlocie wpustu, która zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do systemu odwadniającego. Powinna być dobrze widoczna, aby osoby znajdujące się na dachu przypadkowo jej nie uszkodziły.
Kołnierz uszczelniający, który trwale i szczelnie łączy wpust z warstwami hydroizolacyjnymi.
Korpus wpustu łączący odpływ z system rur znajdującym się poniżej, wewnątrz budynku.
W systemach syfonowych: przegroda, która zapobiega przedostawaniu się powietrza do systemu.
Każdy dach jest inny i wymaga indywidualnego zaprojektowania systemu odwadniającego. Wpusty dachowe mają zróżnicowane średnice i wykonane są z odmiennych materiałów, przystosowanych do montażu na rozmaitych membranach dachowych.
Konserwacja systemu odwadniającego
Osoby odpowiedzialne za utrzymanie dachu w dobrej kondycji powinny być świadome podstawowych zasad konserwacji systemu odwadniającego. Wszystkie wpusty dachowe powinny być sprawdzane i czyszczone co najmniej raz w roku. Dach, który ma tendencję do nawracających problemów z odwodnieniem, powinien być serwisowany jeszcze częściej. Jeśli budynek znajduje się w sąsiedztwie drzew zrzucających liście, usuwanie zanieczyszczeń należy zaplanować na koniec okresu jesiennego.
Chociaż konserwacja dachu powinna być zlecona profesjonalistom, warto mieć pojęcie, jakie podstawowe kroki należy podjąć podczas prac serwisowych:
Usunięcie zanieczyszczeń i zbędnych przedmiotów z dachu i z wpustów dachowych.
Sprawdzenie, czy nie ma zastojów wody i kontrola szybkości odpływu.
Upewnienie się, czy kratki zabezpieczające są prawidłowo zamontowane i dobrze widoczne.
Potwierdzenie drożności rur spustowych.
Wszystkie gałęzie drzew i inne rośliny znajdujące się w pobliżu dachu powinny zostać przycięte. Prace te powinny być wykonane przed przybyciem dekarzy. Jeśli kolejność tych czynności będzie odwrotna, osoby przycinające gałęzie mogą nieświadomie pozostawić zanieczyszczenia w odpływach wpustów.
Dla budynków komercyjnych, takich jak magazyny, szkoły, biura czy centra handlowe najczęściej wybieraną konstrukcją dachową jest dach płaski.
Dachy płaskie, wbrew temu, co sugeruje ich nazwa, wcale płaskie nie są. Mają niewielki spadek, który ułatwia odprowadzanie wody. To nieznaczne nachylenie ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania gromadzenia się wody i utrzymywania stabilnej konstrukcji dachu. Kształt dachu nie wystarczy jednak, aby chronić budynek komercyjny przed uszkodzeniami powodowanymi przez wodę. Niezbędne jest zastosowanie skutecznego odwodnienia.
Funkcja i znaczenie odwodnienia na dachach płaskich.
Podstawową funkcją dachu jest ochrona budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Na dużej, płaskiej powierzchni zbiera się woda deszczowa, która musi być szybko i bezpiecznie odprowadzana przez system odwadniający. Podczas gdy dachy spadziste mogą polegać wyłącznie na grawitacji, w przypadku dachów płaskich typowy system rynien grawitacyjnych nie wystarczy. Duże dachy komercyjne muszą być wyposażone we wpusty dachowe odprowadzające wodę do systemu wewnętrznego.
Architekci projektujący dachy komercyjne biorą pod uwagę ciężar wody, która będzie gromadzić się podczas opadów deszczu. Obciążenie to jest szczególnie duże w sąsiedztwie wpustów dachowych. Woda może być tam wyjątkowo ciężka, zwłaszcza, gdy odpływy są zablokowane przez zanieczyszczenia.
Nadmiernie gromadząca się woda może przeciążyć nośność dachu, a nawet doprowadzić do zarwania konstrukcji. Może się tak zdarzyć, jeśli deszczówka nie spływa wystarczająco szybko i tworzą się zatory wodne. Pomocne może być wtedy odwodnienie awaryjne.
Podobnie jak w przypadku odpływu zapasowego w wannie, przelewy awaryjne umieszczane są powyżej odpływów głównych. Jeśli wewnętrzne wpusty pionowe nie są w stanie odprowadzić deszczówki wystarczająco szybko, poziom wody podnosi się do wysokości odpływów awaryjnych i woda znajduje bezpieczne ujście poza powierzchnię dachu.
Zalegająca woda na dachu może być przyczyną uciążliwych problemów.
Ptaki
Dachy budynków są częstym schronieniem oraz miejscem lęgowym dla ptaków. Dodatkową zachętą dla niechcianych lokatorów jest stojąca woda. Ptaki mogą powodować wiele szkód, wiec jeśli chcesz wyeliminować problem gniazdowania na dachu, zainwestuj w efektywne wpusty dachowe.
Komary
Małe zbiorniki stojącej wody są siedliskiem komarów. Jeśli na dachu gromadzi się woda, populacja tych uciążliwych owadów będzie rosnąć, co może być irytującym problemem dla mieszkańców i użytkowników budynku.
Rośliny
Wilgotne podłoże jest doskonałym środowiskiem rozwoju roślin i glonów. Ich obecność może utrudniać czyszczenie wpustów dachowych i przyczyniać się do powstawania zatorów.
Grzyby
Jedną z przyczyn degradacji materiałów dachowych jest obecność grzybów. Wilgotne warunki sprzyjają ich rozwojowi, więc powinniśmy robić wszystko, aby osuszać powierzchnię dachu i zapobiegać ekspansji grzybów.
Zużycie materiałów dachowych
Stojąca woda sprzyja przyspieszonej degradacji membrany dachowej. Nieefektywne osuszanie dachu jest równoznaczne z niestosowaniem się do zaleceń producenta materiału hydroizolacyjnego, a tym samym może być przyczyną unieważnienia gwarancji producenta i generowania nieprzewidzianych kosztów.
Prawidłowo wykonany system odwodnienia powinien całkowicie osuszyć dach w ciągu jednego lub dwóch dni od zakończenia opadów deszczu. Jeśli po tym czasie na dachu nadal gromadzi się woda, należy sprawdzić, co jest przyczyną obniżonej efektywności. Prawdziwym utrapieniem może być powstawanie szczelin, przez które woda dociera do miejsc, do których normalnie by nie dotarła. Skala uszkodzeń może być wówczas ogromna.
Systemy odwadniające dla dachów komercyjnych
Mając świadomość zagrożeń związanych z niewłaściwym odprowadzaniem wody, możemy przyjrzeć się systemom odwodnienia płaskich dachów komercyjnych.
Odwodnienie grawitacyjne
System odwodnienia grawitacyjnego opiera się na naturalnym przepływie wody z dachu na ziemię. W przypadku komercyjnych dachów płaskich wpust dachowy umiejscowiony jest na środku połaci dachowej. Odpływ taki przypomina otwór w brodziku prysznicowym i pełni dokładnie taką samą funkcję. W obu przypadkach woda spływa w kierunku otworu, a grawitacja wciąga ją do odpływu.
Deszcz padający na dach mniejszego budynku mieszkalnego zbiera się w rynnach i rurach spustowych. Wszystkie te elementy znajdują się na zewnątrz budynku. System odwodnienia w budynku komercyjnym wymaga natomiast rur wewnętrznych podłączonych do wpustu dachowego. Ta różnica sprawia, że usuwanie wody z dachów wielkopowierzchniowych jest bardziej skomplikowane.
Systemy odwodnienia grawitacyjnego zalecane są tylko w przypadku płaskich lub lekko nachylonych dachów komercyjnych, których powierzchnia na jeden punkt odwodnienia jest mniejsza niż 150 m². W przypadku większych dachów użycie wyłącznie systemu grawitacyjnego może być niewystarczające. Te dachy korzystają z systemu odwodnienia syfonowego.
Odwodnienie syfonowe
W metodzie syfonowej wpusty wyposażone są w przegrody, które zapobiegają przedostawaniu się powietrza do systemu. W rezultacie ciśnienie w rurach jest niższe niż w środowisku zewnętrznym. Woda wpływająca do odpływu wciągana jest szybciej, niż gdyby działała sama grawitacja. System odwodnienia syfonowego charakteryzuje się większą prędkością przepływu wody niż system odwodnienia grawitacyjnego.
Tego typu rozwiązania stosowane są na dachach o powierzchni co najmniej 150 m². Są to najczęściej centra handlowe, fabryki, magazyny czy hale lotniskowe. Zaprojektowanie efektywnego systemu odwodnienia może być tu dużym wyzwaniem dla architektów, dlatego, aby odprowadzić wodę z dużego dachu tak szybko, jak to możliwe, projektanci często decydują się na zastosowanie systemu podciśnieniowego.
Zarówno system grawitacyjny jak i podciśnieniowy mają podobne komponenty. Aby podejmować najlepsze decyzje dotyczące prac serwisowych, dobrze jest mieć pojęcie na temat części składowych układu odprowadzającego wodę z dachu.
Wpust dachowy
Wpust dachowy jest punktem odpływowym, który może być ulokowany w dowolnym miejscu na dachu. Jeśli zaobserwujemy, że woda zbiera się w pewnym określonym obszarze, dobrym rozwiązaniem jest zainstalowanie wpustu właśnie tam. Największą efektywność osiągają wpusty zamontowane na dachach nachylonych. W takich warunkach woda jest kierowana prosto do punktu odpływowego. Odwodnienie wewnętrzne uzupełniane jest często odpływami zlokalizowanymi na krawędzi dachu.
Wpust dachowy składa się z kilku komponentów:
Kratka zabezpieczająca zamocowana na wlocie wpustu, która zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do systemu odwadniającego. Powinna być dobrze widoczna, aby osoby znajdujące się na dachu przypadkowo jej nie uszkodziły.
Kołnierz uszczelniający, który trwale i szczelnie łączy wpust z warstwami hydroizolacyjnymi.
Korpus wpustu łączący odpływ z system rur znajdującym się poniżej, wewnątrz budynku.
W systemach syfonowych: przegroda, która zapobiega przedostawaniu się powietrza do systemu.
Każdy dach jest inny i wymaga indywidualnego zaprojektowania systemu odwadniającego. Wpusty dachowe mają zróżnicowane średnice i wykonane są z odmiennych materiałów, przystosowanych do montażu na rozmaitych membranach dachowych.
Konserwacja systemu odwadniającego
Osoby odpowiedzialne za utrzymanie dachu w dobrej kondycji powinny być świadome podstawowych zasad konserwacji systemu odwadniającego. Wszystkie wpusty dachowe powinny być sprawdzane i czyszczone co najmniej raz w roku. Dach, który ma tendencję do nawracających problemów z odwodnieniem, powinien być serwisowany jeszcze częściej. Jeśli budynek znajduje się w sąsiedztwie drzew zrzucających liście, usuwanie zanieczyszczeń należy zaplanować na koniec okresu jesiennego.
Chociaż konserwacja dachu powinna być zlecona profesjonalistom, warto mieć pojęcie, jakie podstawowe kroki należy podjąć podczas prac serwisowych:
Usunięcie zanieczyszczeń i zbędnych przedmiotów z dachu i z wpustów dachowych.
Sprawdzenie, czy nie ma zastojów wody i kontrola szybkości odpływu.
Upewnienie się, czy kratki zabezpieczające są prawidłowo zamontowane i dobrze widoczne.
Potwierdzenie drożności rur spustowych.
Wszystkie gałęzie drzew i inne rośliny znajdujące się w pobliżu dachu powinny zostać przycięte. Prace te powinny być wykonane przed przybyciem dekarzy. Jeśli kolejność tych czynności będzie odwrotna, osoby przycinające gałęzie mogą nieświadomie pozostawić zanieczyszczenia w odpływach wpustów.
